मालिङ्गो नेपालको पहाडी तथा हिमाली भेगमा पाइने एक प्रमुख बाँसको प्रजाति हो। यसको मसिनो डाँठ र लचिलोपनले गर्दा यो स्थानीय स्तरमा विभिन्न घरेलु सामग्री निर्माण गर्न अत्यधिक प्रयोग हुन्छ। चिसो हावापानीमा सप्रिने यो प्रजाति विशेषगरी २,००० देखि ३,५०० मिटरको उचाइमा राम्रोसँग हुर्कन्छ।
परम्परागत रूपमा, मालिङ्गोबाट डोको, डालो, थुन्से, र मान्द्रो जस्ता दैनिक प्रयोगका सामग्रीहरू बुन्ने गरिन्छ। यसको कलिलो तामा (टुसा) खानको लागि अति स्वादिष्ट मानिन्छ र स्थानीय बजारमा यसको राम्रो माग रहेको छ।
विशेषताहरू
- मसिनो र लचिलो डाँठ — व्यास सामान्यतया १ देखि २ इन्च सम्म
- चिसो सहन सक्ने क्षमता — २,००० देखि ३,५०० मिटर उचाइमा हुर्कन्छ
- बाक्लो झ्याङ बनाउँछ, जसले माटोको कटान रोक्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ
खेती गर्ने तरिका
- जग्गा छनोट — पानी नजम्ने, भिरालो र चिसो हावापानी भएको जग्गा छान्नुहोस्
- खाडल तयारी — रोप्नु भन्दा १ महिना अगाडि ४५x४५x४५ से.मी. को खाडल खन्नुहोस्
- मलखाद — प्रति खाडल ५-१० केजी राम्ररी पाकेको गोबर मल र थोरै खरानी मिसाउनुहोस्
- रोपण — स्वस्थ राइजोम छनोट गरी वर्षायाम सुरु भएपछि रोप्नुहोस्
- गोडमेल — सुरुको एक वर्ष झारपातबाट बचाउन नियमित गोडमेल आवश्यक
व्यावसायिक महत्त्व
मालिङ्गोको व्यावसायिक महत्त्व मुख्यतया हस्तकला उद्योग र खाद्य सुरक्षासँग जोडिएको छ। यसको तामालाई प्रशोधन गरी अचार बनाएर बजारमा पठाउन सकिन्छ, जसले राम्रो आम्दानी दिन्छ।
